Карацей кажучы
- На пасяджэнні КПГЗ РССП прапанавалі павысіць акцызы на гарэлку і ўвесці мінімальную цану, каб знізіць даступнасць моцнага алкаголю.
- Прапануецца адзіная стаўка акцызу на спірт, апераджальны рост акцызаў на гарэлку і мінімальная цана. Гэта павінна знізіць смяротнасць і эканамічныя страты.
- У той жа час медыкі супраць сухога закона і прапануюць комплексныя меры. РССП накіруе адпаведны зварот у Мінфін.
У Беларусі працягваюцца дыскусіі аб тым, як знізіць высокі ўзровень спажывання алкаголю. На пасяджэнні камітэта па пытаннях грамадскага здароўя Рэспубліканскага саюза прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў эксперты разгледзелі магчымыя меры трансфармацыі алкагольнага рынку.
Адной з ключавых тэм стала цэнавае рэгуляванне – у прыватнасці, перагляд акцызнай палітыкі і ўвядзенне мінімальнай цаны на асобныя віды спіртнога.
Навошта пераглядаць акцызы
Як расказаў галоўны ўрач Мінскага абласнога клінічнага цэнтра "Псіхіятрыя-наркалогія" Аляксей Аляксандраў, Беларусь адносіцца да краін з высокім узроўнем спажывання алкаголю – звыш 10 л абсалютнага спірту на чалавека старэйшага за 15 гадоў у год.
Пры гэтым больш за палову гэтага аб'ёму прыпадае на моцныя напоі, перш за ўсё на гарэлку. На піва – каля 20%, прыкметную долю захоўваюць недарагія пладовыя віны. Разам з тым, як звярнуў увагу Аляксандраў, акцызная нагрузка на піва ў пераліку на чысты спірт у Беларусі вышэйшая, чым на гарэлку.
Іншымі словамі, 1 г этанолу ў моцным алкаголі абыходзіцца спажыўцу танней, чым у піве.
На думку эксперта, гэта стымулюе спажыванне менавіта моцных напояў і падтрымлівае высокі ўзровень алкагольнай шкоды.
Што прапануюць медыкі
Каб выправіць перакос, спецыяліст прапанаваў некалькі мер. Па-першае, устанавіць адзіную стаўку акцызу на чысты этылавы спірт незалежна ад віду напою. Па-другое, павышаць акцызы на гарэлку апераджальнымі тэмпамі. Па-трэцяе, увесці мінімальную цану на гарэлку.
Гэта, на яго думку, дазволіць знізіць смяротнасць, паменшыць страты здаровых гадоў жыцця і даць значны сацыяльна-эканамічны эфект. Зараз падобныя механізмы ўжо абмяркоўваюцца з Мінфінам і іншымі ведамствамі – па выніках пасяджэння РССП падрыхтуе зварот у Міністэрства фінансаў.
Забароны не будзе
Нягледзячы на існуючыя праблемы, медыкі не падтрымліваюць поўную забарону алкаголю. Як нагадала галоўны ўрач Мінскага гарадскога клінічнага наркалагічнага цэнтра Жанна Істоміна, сухі закон у розныя перыяды не прыносіў чаканага выніку і часта суправаджаўся эканамічнымі стратамі.
Замест гэтага эксперты робяць стаўку на комплексны падыход: цэнавае рэгуляванне, абмежаванне даступнасці і фарміраванне культуры адказнага спажывання.
На пасяджэнні таксама абмяркоўваліся пытанні здаровага харчавання і ўплыву маркетынгу на харчовыя паводзіны, але асноўная дыскусія разгарнулася менавіта вакол алкаголю.
