Язда на веласіпедзе лічыцца базавым навыкам, які атрымліваюць у дзяцінстве. Але што рабіць, калі тады так і не атрымалася навучыцца ездзіць?
Карэспандэнтка Tochka.by праверыла на сабе, наколькі рэальна асвоіць гэты транспарт у 26 гадоў. А трэнер даў некалькі карысных парадаў для тых, хто хоча навучыцца ездзіць на двухколавым сябры.
Веласіпедны "чайнік"
Так атрымалася, што ў дзяцінстве я не пасябравала ні з адным відам транспарту. Любыя спробы асвоіць ролікі, канькі ці веласіпед заканчваліся праз пяць хвілін. Варта было "настаўніку" адпусціць маю руку, як я тут жа валілася на зямлю.
Праз гады веласіпедны бум у Беларусі захапіў і мяне – захацелася нарэшце пазбавіцца ад прывязкі да грамадскага транспарту і свабодна перамяшчацца на кароткія дыстанцыі.
Так нарадзілася ідэя асвоіць веласіпед. Аднак паўтараць дзіцячыя сцэнарыі з падзеннямі і здзёртымі каленямі не хацелася, таму я вырашыла адразу даверыцца спецыялісту.
Дзень 1. Спроба асядлаць "жалезнага каня"
Дапамагчы мне асвоіць азы велатрэніровак пагадзіўся сузаснавальнік і трэнер велашколы Velorider Уладзімір Шаблінскі. Ва ўстанове вучаць катацца на бегавелах з двух гадоў, а на веласіпедах – з чатырох.
Даведаўшыся, што вопыту ў мяне нуль, педагог выкаціў невялікі веласіпед і перш за ўсё правёў кароткі лікбез.
"Гэта правы тормаз, ён задні і асноўны. Калі рэзка заціснуць левы, пярэдні, дык кола заблакуецца і можна "паляцець" праз руль. Таму тармазім у асноўным правай рукой", – тлумачыць ён.
Паводле назіранняў Уладзіміра, навучыцца катацца можна за адно-тры заняткі. Мне, як сярэднестатыстычнаму "няўмельцу", адвялі тры трэніроўкі з перапынкамі ў пару дзён.
На першым занятку мы вучыліся руліць і своечасова спыняцца. Пад кантролем трэнера я старанна накіроўвала веласіпед у патрэбны бок. Уладзімір падстрахоўваў ад падзенняў і падказваў, як правільна трымаць рукі і размяркоўваць вагу.
Пасля пачаліся практыкаванні на баланс: трэба было праехацца некалькі метраў, адштурхоўваючыся нагамі ад зямлі – то дзвюма адразу, то па чарзе.
Падчас першых спроб мяне значна хістала, але пазней цела пачало лавіць раўнавагу.
Топ-5 памылак навічкоў на веласіпедзе
Разам з трэнерам разабралі мой першы "заезд" і склалі чэк-ліст з памылкамі навічкоў, якія замінаюць паехаць хутка, упэўнена і без падзенняў. 1. Адчапіся ад руляНавічкі часта чапляюцца за руль так, быццам вісяць над прорвай. Але ж на першай жа сур'ёзнай купіне руль проста выб'е з заціснутых рук.
Уладзімір адзначае, што веласіпед любіць мяккі кантроль: кісці павінны быць паслабленыя, а вялікія пальцы – страхаваць руль знізу, працуючы накшталт замка. 2. Хапацца за тормаз усімі пальцамі не трэбаУ любой незразумелай сітуацыі чалавек інстынктыўна сціскае кулак, хапаючы тармазную ручку ўсімі чатырма пальцамі. З-за гэтага колы імгненна блакуюцца, і веласіпед "катапультуе" пілота. "Указальны і сярэдні пальцы павінны ляжаць на тормазе, астатнія – трымаць руль", – раіць трэнер. 3. У страху вочы вялікіяУ кіраванні транспартам дзейнічае жалезнае правіла: куды глядзіш, туды і прыедзеш. Навічок жа амаль увесь час гіпнатызуе позіркам пярэдняе кола або руль і часта нават не бачыць, куды накіроўваецца.
Каб ехаць роўна, трэба пераадолець страх, падняць галаву і глядзець наперад. 4. Велік – не машынаСпроба павярнуць на хуткасці, проста выкручваючы руль рукамі і плячыма, – прамы шлях на асфальт. Так веласіпед заваліцца ў процілеглы бок.
"Правільны манеўр заўсёды пачынаецца з таго, што вы закладваеце ў нахіл сам веласіпед, а руль толькі паслухмяна ідзе ў патрэбны вам бок", – тлумачыць Уладзімір. 5. Як спыніцца?У стрэсавай сітуацыі мозг навічка забывае пра тармазы і сутаргава спрабуе апусціць ногі на зямлю. На добрай хуткасці такі манёўр не працуе.
Трэнер рэкамендуе выконваць наступны парадак дзеянняў і раіць давесці яго да аўтаматызму: спачатку мякка, але ўпэўнена працуюць тармазныя ручкі, і толькі ў самым канцы ногі апускаюцца на зямлю.
|
Дзень 2. Апора – у руках
Праз некалькі дзён узяліся за другую трэніроўку.
З радасцю для сябе і, вядома ж, для майго настаўніка заўважыла, што стала адчуваць сябе на веліку нашмат смялей, чым раней.
З паваротамі праблем ужо няма, тармазіць атрымліваецца лёгка. Вось толькі левы вялікі палец усё яшчэ здрадліва кладзецца зверху руля.
"Так трымаць рукі даволі рызыкоўна: пры любым рэзкім штуршку ці купіне проста не будзе ўстойлівай апоры ў руцэ", – тлумачыць Уладзімір.
Бяру на заметку і стараюся сачыць за хватам, каб адразу замацаваць правільную звычку.
На гэты раз мы паўтарылі ўсё пройдзенае: пакаталіся "змейкай" міма конусаў, яшчэ раз патрэніравалі баланс, адштурхоўваючыся ад зямлі то адной, то дзвюма нагамі.
Усе элементы даліся даволі спакойна, таму прыйшоў час для галоўнага – паспрабаваць паўнавартасна пракаціцца.
Прызнаюся, было вельмі страшна. Але думка, што побач трэнер, які заўсёды падстрахуе, надае аптымізму, і адважыцца на такі крок маральна прасцей.
А наогул, на думку велаэксперта, страх – абсалютна нармальная рэакцыя. Але важна не факусіравацца на ім і спрабаваць перамагчы.
"Камусьці патрэбны чалавек, які падштурхоўвае, таму што ўласны бар'ер пераступіць надзвычай складана. Нехта сам ставіць мэту – і робіць. Але калі мы хочам нечаму навучыцца, то павінны гэта палюбіць", – матывуе выкладчык.
Я павольна перабіраю педалі, а Уладзімір падстрахоўвае мяне ад выпадковага падзення. У канцы занятку мы сыходзімся на думцы, што для першага пракату атрымалася вельмі нядрэнна.
Кампанія, "пункты" і бацькі
Пацікавілася ў вопытнага трэнера, чаму людзі прыходзяць у велашколу ў дарослым узросце.
"Часта я чую ад вучняў, што ўменне ездзіць на веласіпедзе для іх – чарговы "пункт" у спісе жаданняў. Моладзь 20+ прыходзіць, каб не адставаць ад сяброў. А яшчэ за дзецьмі ў школу падцягваюцца і дарослыя", – пералічвае трэнер.
Аднойчы ў велашколу звярнулася 26-гадовая дзяўчына, якая хацела асвоіць велік, каб мець магчымасць ездзіць разам з кампаніяй на Мінскае мора.
А бывала і так, што мам і тат настолькі захапляла праца трэнера з іх дзецьмі, што яны адважваліся прывесці на заняткі яшчэ і сваіх бацькоў-пенсіянераў.
Дзень 3. Мокры асфальт і "заплыў" на веласіпедзе
Праз амаль што тыдзень я накіравалася на фінальную трэніроўку. Шчыра прызнацца, усе выхадныя не пакідала думка: атрымаецца паехаць на гэты раз, ці я апынуся ў ліку тых нямногіх, каму спатрэбіцца яшчэ некалькі трэніровак?
Як толькі я пераступіла парог велашколы, паліў лівень. Але дрэннае надвор'е трэніроўцы не перашкода – мы ўзброіліся курткамі і пакаціліся на трэк.
На гэты раз адчуванні былі зусім іншымі: з'явілася доўгачаканае пачуццё ўпэўненасці. Ногі ўжо аўтаматычна знаходзілі педалі, а рукі правільна клаліся на руль.
Спачатку мы паўтарылі базу – штуршкі і аб'езд конусаў, а ў зваротным напрамку я ўжо самастойна круціла педалі.
Уладзімір пачаў паступова памяншаць падтрымку. Я некалькі разоў спалохана прасіла яго не прыбіраць руку з майго пляча, але гэты крок быў непазбежны.
Дождж прыкметна ўскладняў першыя самастойныя метры. Больш за ўсё даставалася маім акулярам: шкло імгненна залівала вадой, і ў нейкі момант мне адчайна захацелася, каб оптыкі прыдумалі для іх малюсенькія аўтамабільныя "дворнікі". Даводзілася раз-пораз тармазіць, праціраць лінзы і літаральна адваёўваць сабе агляд.
Калі хмары нарэшце разышліся, я ўжо цалкам спакойна трымала раўнавагу, а трэнер суправаджаў мяне воддаль, на ўласным веласіпедзе. Высветлілася, што ехаць нашмат лягчэй, як толькі атрымліваецца пераключыць увагу са свайго страху на дарогу.
Яшчэ каля паўгадзіны мы адпрацоўвалі правільныя павароты, тармажэнне і рэгуляванне хуткасці. Але самы галоўны крок ужо быў зроблены – я паехала самастойна без падтрымкі і страхоўкі.
Эксперымент афіцыйна завяршыўся перамогай, а я пайшла з трэніроўкі прамоклая, але вельмі шчаслівая.
Як высветлілася на практыцы, веласіпед вучыць не тэхніцы, а даверу – да сябе, да хуткасці, да трэнера. А страх – гэта проста звычка, якую трэба перамагчы, каб стаць мацнейшым і больш упэўненым. І гэтае правіла тычыцца не толькі навыкаў язды на веласіпедзе.
