Людзі заводзяць хатніх жывёл па розных прычынах: для ратавання ад адзіноты ці проста з-за жадання пра кагосьці паклапаціцца. Але калі гаворка ідзе пра дрэсіроўку і прагулкі, то з усёй разнастайнасці відаў мы амаль заўсёды абіраем сабак.
Кошак прынята лічыць вельмі незалежнымі, а іх паслухмянасць – дзівам. Аднак гэта зусім не так.
Журналісты Tochka.by пазнаёміліся з дзяўчынай, якая паспяхова разбурыла гэты стэрэатып і ператварыла сваіх катоў у паслухмяных (і вельмі стыльных) сяброў для прагулак.
Імя на ўдачу
Зараз у кватэры мінчанкі Уладлены жывуць два каты – пяцігадовы Пруша і малады гарэзлівы Азур. Абодва гадаванцы – былыя падапечныя валанцёраў, выратаваныя з вуліцы.
"Пруша прыехаў да нас з радзімы «Славянскага базару» – з Віцебска, а Азур – напрасткі з Брэсцкай крэпасці", – адзначае Уладлена.
Дзяўчына прызнаецца, што заўсёды любіла жывёл. У дзяцінстве дома ў яе жылі кураняты, трусы і сабакі. А вось каціных завесці не даводзілася. Але потым з'явіўся Пруша.
"Прушу я знайшла праз сяброў, яго нарадзіла вулічная кошка. Спачатку спрабавала аддаць яго каму-небудзь, але ніхто не адгукаўся. Пры гэтым я адразу адчула, што кот незвычайны, з патэнцыялам – ён вельмі цягнуўся да людзей", – згадвае гаспадыня.
Кацяня прыглянулася і мужу Уладлены. Ен прапанаваў пакінуць Прушу сабе. Імя пушыстаму сябру выбіралі "на ўдачу". Атрымалася хоць і не зусім мужчынскае, но гаворачае само за сябе імя – вытворнае ад слова "пруха".
Праз пяць гадоў муж і жонка вырашыліся на другога гадаванца. Уладлена мэтанакіравана паехала на сустрэчу з валанцёрамі. Адзін з кацянят адраз пайшоў да яе на рукі – так у сям'і з'явіўся Азур.
Кнігі і парады Куклачова ў дапамогу
Прывучаць гадаванцаў да сацыяльнага жыцця і абучаць камандам дзяўчына вырашыла практычна адразу – абодва каты лёгка пераносілі кола людзей, паездкі і вуліцу.
"Паколькі Пруша з'явіўся ў нас значна раней, над яго выхаваннем я працавала планамерна і без спешкі. Тады яшчэ былі часы каранавіруса, таму ва ўстановах людзей было мала. Мы пакрысе выходзілі ў людзі, прызвычайваліся да грамадства", – адзначае дзяўчына.
У цэлым спатрэбіўся прыкладна год, каб навучыць Прушу. А другі коцік вельмі хутка звык да вулічных прагулак, адзення і ўстаноў – дапамог прыклад старэйшага.
"Перад тым як узяцца за дрэсіроўку, я прачытала розную літаратуру пра выхаванне каціных, у тым ліку парады Юрыя Куклачова. Канешне, усе сакрэты такія людзі не раскрываюць, але ўсё роўна я даведалася шмат карыснага", – сцвярджае Уладлена.
Зараз жывёлы спакойна сябе пачуваюць літаральна паўсюль: на фестывалях, у кафэ і рэстаранах, на вуліцы. Дарэчы, адзін з катоў нават паспеў аздаравіцца разам з гаспадыняй у санаторыі.
Кінулі гіда дзеля фота з катамі
Гаспадыня гадаванцаў адзначае, што на вуліцах Мінска на катоў, якія гуляюць, рэагуюць з захапленнем. Часцей за ўсё да іх падбягаюць дзеці. Уладлена толькі рада такой увазе.
Хіба што даводзіцца часта тлумачыць малышам, як правільна гладзіць жывёл, каб не напужаць іх і не зрабіць балюча.
А нядаўна Азур і Пруша ўчынілі сапраўдны пярэпалах у цэнтры сталіцы. У той дзень падчас прагулкі ім сустрэлася экскурсійная група з іншаземцамі. Як толькі турысты пабачылі катоў у калясцы, адразу кінулі гіда і пабеглі да гадаванцаў. Яны наперабой прасілі сфатаграфавацца і гаварылі, што раней такое бачылі ў сацсетках, але ніяк не ў рэальным жыцці.
Праўда, у інтэрнэце падзяліць пазітыў з гаспадыняй гатовыя не ўсе. Там Уладлене часам прылятаюць колкія каментарыі. На думку дзяўчыны, многія людзі проста не могуць адпусціць старыя стэрэатыпы пра каціную непакорлівасць.
"А прывучэнне да ежы, латка ці да драпкі – гэта таксама дрэсіроўка. Гэта таксама можна назаваць насіллем?" – разважае мінчанка.
Зрэшты, Пруша і Азур яўна не адчуваюць сябе пакрыўджанымі – яны сытыя, дагледжаныя і з задавальненнем падзяляюць з гаспадыняй яе актыўны лад жыцця.
Калі нельга – ніякіх крыўд
Некаторыя гаспадары жывёл скардзяцца, што ўстановы не заўсёды рады гадаванцам. Аднак мінчанка ўпэўненая: большасць бар'ераў знаходзіцца ў галовах людзей. За ўвесь час прагулак яна ні разу не сутыкнулася з агрэсіяй.
Сакрэт просты – павага да правіл і належнае выхаванне. Напрыклад, у катоў Уладлены для бяспечных прагулак ёсць спецыяльная каляска. Там жывёлы могуць адпачыць ад празмернай увагі і камфортна перамяшчацца па гандлёвых залах, каб не ствараць дыскамфорт навакольным.
Апрача таго, установы з забаронамі зараз – відавочная меншасць. Дапамог закон, які дазволіў бізнесу самому вызначаць палітыку pet-friendly.
"Калі кажуць, што нельга, то ніякіх крыўд. Установа ўсё ж такі створана ў першую чаргу для людзей, а не для гадаванцаў. Аднак у нас не было інцыдэнтаў, каб выганялі. Можа, гэта сакрэт прывабнасці коцікаў?" – задаецца пытаннем гаспадыня.
Што тычыцца аховы ў гандлёвых цэнтрах, то каляска для жывёл поўнасцю здымае пытанні бяспекі і гігіены.
Хвастатыя от-куцюр
У той жа момант увагу людзей прыцягваюць не толькі самі каты, якія гуляюць, але і іх вонкавы выгляд, бо на кожную прагулку яны выязджаюць у модных касцюмах.
Усе вобразы мінчанка прыдумвае сама. Уборы і аксесуары для касцюмаў заказвае на маркетплэйсах ці ў беларускіх майстрыц.
Часам разнастайнасці кацінага адзення не хапае, і тады дзяўчына купляе касцюмы для сабак. У такіх выпадках даводзіцца ўключаць майстрыцу і дапрацоўваць адзенне пад гадаванцаў: укарочваць калашыны, ушываць каўнер і ўстаўляць гумкі.
Асабліва сур'ёзна сям'я рыхтуецца да спецыялізаваных фестываляў. Для такіх падзей дзяўчына стварае тэматычныя вобразы – не толькі для гадаванцаў, але і для сябе з мужам.
"Я загадзя дэталёва прадумваю кожны конкурсны ўбор. Проста хочацца, каб гэта было па-сапраўднаму прыгожа", – каментуе гаспадыня.
Гардэроб у Прушы і Азура немаленькі. Зараз рэчы памяшчаюцца ў дзве невялікія шафы, але Уладлена ўжо падумвае пра пашырэнне прасторы.
Некаторыя ўборы ствараюцца індывідуальна пад канкрэтныя праекты, бо адзін з коцікаў ужо стаў паўнавартасным акцёрам. Пруша ўжо неаднойчы з'яўляўся ў рэкламных роліках і тэлеперадачах.
"За некалькі тыдняў да здымак мы атрымліваем сцэнарый. Потым я прыдумваю, як абучыць коціка патрэбнаму дзеянню. А пасля мы трэніруемся", – тлумачыць дзяўчына.
Аднойчы Прушы нават нанялі дублёра. Але не для экстрэмальных трукаў, а для банальнай падстрахоўкі – на выпадак, калі галоўны пушысты акцёр адмовіцца выконваць каманды. На шчасце, памочнік у выніку не спатрэбіўся.
Цуды характару і строгі крок
І ўсё ж не ўтрымаліся ад пытання: пушыстыя паказваюць стомленасць ці незадаволенасць?
"Канешне, жывёлы могуць стаміцца як ад грамадства, так і ад «марнавання часу». Азур у такія моманты спрабуе дакрануцца да мяне лапкай ці пачынае гучна яўкаць. А Пруша можа проста сысці ў бок ці адхіліцца", – звяртае ўвагу гаспадыня.
Цікава, што абодва гадаванцы маюць літаральна супрацьлеглыя характары. Калі Пруша дастаткова флегматычны і спакойны, то Азур – гуллівы, громкі і актыўны.
Аднак агрэсія ім не ўласціва. Выключэнне – кабінет ветэрынара. Там Пруша гатовы паказаць усе 50 адценняў гневу і нават пачаць ціха рыкаць. Як і большасць кошак, ён не церпіць, калі яго ўтрымліваюць сілай.
Азур жа з усіх сіл дэманструе юнацкі максімалізм.
Варта гаспадарцы адцягнуць увагу, як малады кот ад нудоты можа "выпадкова" перакуліць вазу з паліцы ці скінуць вазон з кветкай.
"Калі я чую гук падзення, то адразу ўключаю «строгі крок» – такі больш цяжкі і хуткі. І Азур, і Пруша гэты гук ужо вывучылі. Яны разумеюць, што я іду іх прабіраць. Каты ўраз бягуць на кухню, кладуцца пад стол ці сядаюць на крэслы, падтульваюць лапкі, быццам за парту, і чакаюць", – сцвярджае Уладлена.
Але нават да такіх свавольстваў гаспадыня ставіцца з разуменнем. Яна ўпэўнена: трэніроўкі не павінны ламаць прыроду жывёл. Нават самыя паслухмяныя каты маюць права на свае звычкі, характар і банальныя капрызы, бо ў іх выхаванні павінна заставацца месца для звычайнай кацінай свабоды.
